Ev kiralarına ara zam baskısı!

Son bir yıl içerisinde yaşanan yüzde 100’ü aşkın artışların ardından kiracıların yeni çilesi ev kiralarına ara zam baskısı oldu. Piyasalarda yaşanan zamların ardından konut kiralarında da fahiş artışlar yaşandı. Ülke genelinde yaşanan artışların ardından bazı ev sahipleri eski kiracılarına ara zam baskısı yapmaya başladı. Peki bu talep karşısında kiracıların hakları neler? Böyle bir zam istenebilir mi? İşte uzmanların bu konudaki uyarıları…

Kiracılar “Ya evden çık ya da ara zam yap” baskısı ile karşı karşıya

Hürriyet Gazetesi editörlerinden Tuğba Öztürk’ün haberine göre kira artışlarında Antalya son bir yıl içerisinde yüzde 122 artışla zirvede yer alıyor. Antalya’yı sırasıyla yüzde 112,3 artış ile İstanbul, yüzde 106,7 artış ile Ankara ve yüzde 98,2 artış ile Mersin takip ediyor. Kiralarda yaşanan bu ekstrem artış karşısında yeni ev bulmak imkansız duruma gelirken, eski kiracılar da ara zam baskısı ile karşı karşıya geliyor! Sosyal medyada birçok kiracının ev sahibi tarafından çıkarılmak istediği isyanı yer alıyor.

Bazı ev sahipleri konutlarını daha yüksek bedeller ile kiraya vermek için mevcut kiracılarını evden çıkarmaya çalışmakta. Bu durumu başaramayan ev sahipleri ise “Ya evden çık ya da ara zam yap” gibi talepler de bulunuyor. Son dönemlerde kira tespit ve kira tahliye davası sayısında yaşanan artış da durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.

“Zam sadece kira sözleşmesinin sonunda yapılır”

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, ara zam talebinin yasal olmadığını belirterek “zam sadece kira sözleşmesinin sonunda yapılır” dedi. Kiraz, konuyla ilgili Borçlar Kanunu’nun ilgili maddelerine değinerek şu açıklamalarda bulundu:

• Sözleşmede aksi yazsa bile kiraya TÜFE 12 aylık değişim oranı kapsamında zam yapılabilir. Ara zam diye bir düzenleme kanunda yoktur ve ev sahibi de böyle bir şey talep edemez. Kiracının yapacağı şey, bir yıllık kira sözleşmesinin bitmesini beklemek ve bir önceki ayın TÜFE 12 aylık değişim oranını kira bedeline uygulamaktır.
• Kiracı eğer sözleşme dışında herhangi bir durumla karşı karşıya kalırsa bunu direkt reddetmelidir. Ev sahibi bu ret karşısında kiracıyı taciz veya rahatsız etme gibi yollara giderse bu bir suçtur ve olay mahkemeye taşınır.
• Ev sahipleri 6 aylık sözleşme talep edip bunu da uygulayabilirler. Ama 6 ayın sonunda sözleşme kendiliğinden 1 sene uzar. Örneğin ev sahibi 6+6 ay sözleşme uygulayamaz. Burada da yapılacak artış TÜFE oranının daha fazlası olamaz.

“Kira fiyatlarındaki artış bir süre daha devam edecek”

Sektörde yaşanan konut sıkıntısı hakkında da yorumlarda bulunan Avukat Ali Güvenç Kiraz, konut üretiminin 2021 yılına göre hızlandığını belirtirken, kira artışlarındaki sıkıntının bir süre daha devam edeceğini söyledi. Kiraz açıklamalarına şöyle devam etti:

“Yabancıya satışın biraz durması lazım. Son olarak yapılan Türk vatandaşlığına başvuru şartında alınacak gayrimenkul değerinin 250 bin dolardan 400 bin dolara yükseltilmesi bu durumu biraz frenleyecektir. Ofislerin konuta çevrilmesi konusunda da bir düzenleme olacak gibi duruyor. Boş ofis sayısında ciddi bir rakam var. Ancak bu düzenleme de ilerleyen dönemlere etki edecektir. Bu yüzden 1-2 yıl daha durumun biraz daha sıkıntılı geçeceğini söyleyebiliriz.”

“TÜFE’nin bir tık üstüne dahi çıkamazsınız”

Ara zam talepleri hakkında açıklamalarda bulunan Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Kurucu Başkanı Hakan Akdoğan, “Ev sahiplerinin yılda bir kere zam yapma hakları var. O da son 12 ayın ortalaması olarak açıklanan tüketici fiyat endeksi ne ise ancak o kadar zam yapabilirler. Açıklanan rakamın altı için serbestlik var ancak üstü için yok. Örneğin tüketici fiyat endeksi yüzde 15 olarak açıklandı. Bunu yüzde 10 olarak alabilirsiniz veya hiç zam yapmayabilirsiniz ancak yüzde 15’ın bir tık üstüne dahi çıkamazsınız.” ifadelerine yer verdi.

Ev sahiplerinin sahip olduğu haklara da değinen Akdoğan, ev sahiplerinin kiracının tahliyesini isteyebileceği koşulları şu şekilde sıraladı:

• Bir yıl içerisinde en az 2 kere kirayı aksatıp noterden bununla ilgili ihtar almışsa,
• Konut amacına uygun olarak kullanılmıyorsa,
• Kat Mülkiyet Kanunu’na uygun hareket etmiyorsa,
• Mülk sahibinden habersiz çok büyük oranda tadilat yapılmışsa,
• Ev sahibi mülke ihtiyacı olduğunu ispatlamışsa,
• Eğer 10 yıl bitmişse ev sahibi hiçbir gerekçe göstermeksizin tahliye isteyebilir.
• 5 yılı geçtikten sonra da civardaki ev kiraları çok artmışsa ev sahipleri kira tespit davası açabilir.

“Bu durumun yasal olarak bir karşılığı yok”

Ev sahibi tarafından baskıya uğrayan kiracılara “ev sahibini şikayet edin” çağrısında bulunan Avukat Göknur Mercan, adliyelerde birçok ev sahibi-kiracı davası olduğunu belirtti. Avukat Mercan, ‘ara zam’ talepleri ile ilgili ise, “Bu durumun yasal olarak bir karşılığı yok. Bu konularda ara dönemler çok önemli. Mesela 5 yıl olduysa rayiç bedelden artırım istenmesi normaldir. Ama 5 yılın altındaki herhangi bir dönemde mülk sahibi, rayiç bedelden kira artırımı isteyemez.” dedi.

“Kirada zam yok, senelik artırım var!”

Her ay TÜİK tarafından açıklanan TÜFE oranının dışına çıkılmayacağını belirten Avukat Hadi Dündar ise şu açıklamalarda bulundu:

“Zaten bir sözleşme yaptığınızda karşılıklı olarak bazı şartları kabul ediliyorsunuz. İmzaladığınız sözleşme bir yıllık süreyi kapsıyorsa bunun dışına çıkamazsınız. Sözleşme dışına çıkılabilmesi için imza attığınız şartları yerine getirmemeniz gerekir. 5 yıla kadar hiçbir mülk sahibi açıklanan TÜFE’nin dışına çıkamaz.”

Avukat Dündar ayrıca, “Diyelim ki ev sahibiniz bu rakamın dışına çıktı ve siz de ödemek zorunda kaldınız. Gidip ‘Ben bu rakamı ödemek zorunda kaldım‘ diyerek bu parayı geri talep edebiliyorsunuz. Kirada zam diye bir şey yoktur zaten. Ya kirada senelik artırım vardır ya da siz uyarma davası açarsınız, buradan çıkacak karara göre artırıma gidersiniz.” dedi.

İnşaat Mühendisi Mithat GÜNEY, PMP YouTube Kanalı

Dünya genelindeki İnşaat Projeleri, Şantiye Görüntüleri, Gayrimenkul Sektörü ve Profesyonel Proje Yönetimi ile ilgili videoları İnşaat Mühendisi Mithat GÜNEY, PMP YouTube kanalında bulabilirsiniz.

Kaynak; Kiracıların yeni çilesi: Ara zam baskısı (hurriyet.com.tr)

Düzenleyen; İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP

Bu yazı, emlakmedya.com internet sayfasında da tarafımızdan yayınlanmıştır.

‘Ev kiralarına ara zam baskısı’ kiracıların yeni çilesi! yazısı ilk önce Ofis Projeleri üzerinde ortaya çıktı.

Konut fiyatlarındaki artış devam ediyor!

İnşaat maliyetlerindeki artışın devam etmesi ile yükselen ev fiyatları hız kesmeden artışını sürdürüyor. Sektör temsilcileri maliyetler sebebiyle bu atışın devam edeceğini, tüketicilerin konuta ulaşmakta zorlanacağını belirtti.

Hürriyet Gazetesi editörlerinden Gülistan ALAGÖZ‘ün haberinde yer alan bilgilere doğrultusunda üç büyük ildeki yükselen ev fiyatları incelendi. İstanbul, Ankara ve İzmir’deki sıfır konut fiyatları, il ve ilçe bazında nasıl değişiyor? Satılık yeni evlerde metrekare başı fiyatlar da dikkat çekiyor;

• İstanbul‘da yeni binadaki bir ev metrekaresi 8 bin TL ile 200 bin TL arasında değişiyor,
• Ankara‘da 3 bin TL ile 40 bin TL arasında değişiyor,
• İzmir‘de ise 5 bin TL ile 65 bin TL arasında değişiyor.

2002 yılında kurulan, 2003 yılında da Sermaye Piyasası Kurulu tarafından ‘Gayimenkul Değerleme Şirketleri’ listesine alınan ‘TSKB Gayrimenkul Değerleme’ tarafından Hürriyet’e özel hazırlanan araştırma sonuçları ile 3 büyük ildeki konut fiyatlarının röntgeni çekiliyor.

İstanbul’da site içi evler 2 milyon liradan başlıyor!

İstanbul’da yeni inşa edilmiş binalarda metrekare satış fiyatları 8 bin TL’den başlarken, 60-70 bin TL seviyelerine kadar çıkıyor. Araştırmada yer alan bilgilere göre site içindeki projelerde en düşük metrekare fiyatı ise 20 bin TL. Yani site içinde 100 metrekarelik yeni bir konut almak 2 milyon liradan başlıyor. Metrekare fiyatları markalı konut projelerinde, kaliteli inşaat ve merkezi lokasyon etkileri ile 200 bin TL seviyelerini bile aşabilmekte.

“İnşaat maliyetinin nerelere kadar gideceği belirsiz!”

TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya tüm sektörlerde artışlar yaşandığını, bunun da maliyetleri nasıl etkilediğine değinirken, Maya şu açıklamalarda bulundu:

“Son iki yılda ortalama bir konut inşaat maliyeti rakamı 2.500 TL/m2’li rakamlardan 5 bin TL/m2 taban seviyelerine gelmiş durumda. İnşaat kalitesi ve markalı konut projesi olması durumunda bu rakam ayrıca yüzde 50’lere yakın şekilde daha da artıyor. Diğer taraftan inşaat maliyetinin nerelere kadar gideceği ise belirsiz ve öngörülemez bir konu olarak karşımızda duruyor. Tedarik zinciri, hammadde, lojistik, ulaşım gibi konuların hepsi inşaat maliyetleri tarafına birçok sektörde olduğu gibi artı yük getirdi.”

Arsa temininin zorlaşması da fiyatları etkiliyor

Kent merkezlerinde arsa temini konusunda sorunlar ve zorluklar yaşandığını belirten Maya, arsa bulmanın kolay olduğu yerlerde daha çok inşaat gerçekleştiğini söyleyerek şu açıklamalara yer verdi:

“Arsa değerleri yine konut metrekare birim satış değerini arttırıcı faktör olarak karşımıza çıkıyor. Arsa bulmanın daha kolay olduğu yerlerde artık daha çok inşai hareket olduğunu görebiliyoruz. Kent merkezlerinde ise yeni bina geliştirilmesi daha çok kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleşiyor. Bu alanda da artan maliyet etkisi ile paylaşım oranları müteahhit firma lehine değişmek zorunda kaldı”

“Konut fiyatlarındaki artış son dönemin en önemli konu başlıklarından”

2021 Haziran ayı itibarıyla piyasada enflasyona karşı paranın değerini koruması için konut yatırımının tekrar önemli bir alternatif haline geldiğini hatırlatan Maya, “Demografik özelliklerimizin de son derece canlı olduğunu dikkate aldığımızda yükselen ev fiyatları son dönemin en önemli konu başlıklarından biri haline geldi. Pandeminin de konut sektörüne olumlu etkisi ve talep canlılığında bir etki oluşturması da bu noktada unutulmaması gereken bir diğer konu başlığı” dedi.

Değerleme uzmanı Maya şöyle devam etti:

“Bir proje fizibilitesi şeklinde bakarak bir simülasyon yaptığımızda artık,

• İstanbul’da konut arsa birim satış değerinin 6 bin TL/m2 olduğu bir bölgede satılabilir konut fiyatının en az 14 bin TL/m2’lere geldiğini söyleyebiliriz.
• Aynı şekilde daha merkezi konumda ve arsa satış değerlerinin 20 bin TL/m2 seviyelerinde olduğu bir yer için ise konut satış fiyatının en az 40 bin TL/m2 seviyelerinde olması gerekecektir.

Kaldı ki daha da merkezi noktalarda bu değerin daha da yükselmesi gerekecek.”

Başkent’te metrekare fiyatları nasıl?

Ankara’nın ilçelerinde yeni konutların en düşük ve en yüksek metrekare fiyatları ise aşağıdaki tabloda yer aldığı gibidir.

İzmir’de metrekare fiyatları nasıl?

İzmir’in ilçelerinde yeni konutların en düşük ve en yüksek metrekare fiyatları ise aşağıdaki tabloda yer aldığı gibidir.

Piyasanın yüzde 70’i ikinci el satışlarından oluşuyor

Yeni konut fiyatlarında yaşanan artışın etkileri ikinci elde de hissediliyor. Konut arzının azlığı, talebin de çok alması fiyatlardaki artışı tetiklemeyi sürdürüyor. Yeni konut alacak bütçesi olmayan vatandaşların ikinci el tercihleri de bu pazarı canlı tutuyor. Hatta ülkemizde konut satışının yaklaşık yüzde 70’i ikinci el konutlardan oluşmakta. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı Hakan Akdoğan, “Vatandaş satacağı evin değerini belirlerken yeni konuta bakıyor elbette. Bunda bir sorun yok. Ama önemli olan doğru mukayeseyi yapmak. Söz gelimi sizin eviniz 30 yıllık, hemen yanına yeni ev yapıldı ve 5 milyon lira. O zaman benim evim de 4 milyon diyemezsiniz.” ifadelerinde bulundu.

“Konut üretimini teşvik edecek adımlara ihtiyaç var”

İkinci el konut piyasası ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Coldwell Banker Türkiye Başkanı Gökhan Taş konut üretimi teşvik edecek adımlara da ihtiyaç olduğunu belirtti ve şu açıklamalarda bulundu:

“Evini satanların çok büyük kısmı başka bir ev almak için satıyor. Alacağı evin fiyatı sürekli arttığı için, dönüyor satıştaki fiyatı sürekli yukarı yönlü revize ediyor. Bir de bu dönemde enflasyona karşı parasını korumak isteyen vatandaşın gayrimenkule ilgisi var. O da fiyat artışını görüyor, ‘daha da artacak bu fiyata alayım’ diyor. 3.5 milyon liralık eve 5 milyon lira ödeyip alıyor. O noktadan sonra o bölgede evin değeri 5 milyona çıkıyor.”

İnşaat Mühendisi Mithat GÜNEY, PMP YouTube Kanalı

Dünya genelindeki İnşaat Projeleri, Şantiye Görüntüleri, Gayrimenkul Sektörü ve Profesyonel Proje Yönetimi ile ilgili videoları İnşaat Mühendisi Mithat GÜNEY, PMP YouTube kanalında bulabilirsiniz.

Kaynak; İşte 3 büyük ilde sıfır ev tarifesi (hurriyet.com.tr)

Düzenleyen; İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP

Bu yazı, emlakmedya.com internet sayfasında da tarafımızdan yayınlanmıştır.

Yükselen ev fiyatları hem alıcıyı hem de satıcıyı düşündürüyor! yazısı ilk önce Ofis Projeleri üzerinde ortaya çıktı.